ulan2

 

Formowanie pułku

W połowie lipca 1920 r. sformowany został 115 Pułk Ułanów Wielkopolskich na bazie szwadronu zapasowego 15 Pułku Ułanów Poznańskich (1 szwadron), szwadronu zapasowego16 Pułku Ułanów Wielkopolskich (3 szwadron), szwadronu zapasowego wojennego 2 Pułku Strzelców Konnych w Pińczowie (4 szwadron), Kompanii Telegraficznej Nr VII (pluton łączności). Z ochotników zorganizowano 2 szwadron. Improwizowany szwadron karabinów maszynowych utworzono dopiero pod koniec działań wojennych. Z formowania szwadronu technicznego zrezygnowano. 26 lipca 1920 r. ukazał się pierwszy rozkaz dzienny pułku.

Pułk w walce o granice

29 lipca 1920 r. szwadrony 115 pułku ułanów (liczył wówczas 473 szable) zostały przetransportowane koleją na linię frontu, gdzie toczyły walki przeciwko Korpusowi Konnemu Gaj Chana w obronie przepraw na Narwi pod Nowogrodem i Łomżą. 8 sierpnia pułk wszedł w skład 8 Brygady Kawalerii. Brał udział w wypadzie na Ciechanów, a następnie w opanowaniu Mławy. Później toczył boje z Armią Konną Budionnego. Pułk zajął Morozowicze, a 17 września zdobył Klewań. Szlak bojowy zakończył w październiku 1920 r. udziałem w zagonie naKorosteń (liczył wówczas tylko ok. 250 szabel).

Pułk w kampanii wrześniowej1939

W czasie wojny obronnej 1939 walczył w składzie Nowogródzkiej Brygady Kawalerii. Pułk zakończył swoje działania w rejonie Władypola 27 września 1939, niewielkie grupki przedostały się na Węgry.

23 września 1939 przeprowadził bohaterską szarżę pod Krasnobrodem, która zmieniła się następnie w ciężką bitwę pod Krasnobrodem, w której, mimo ciężkich strat i śmierci dowódcy 1 szwadronu por. Tadeusza Gerleckiego, osiągnięto duże sukcesy w postaci zajęcia i utrzymania miasta, wzięcia do niewoli sztabu niemieckiej 8 Dywizji Piechoty oraz dokonania uzupełnień w ludziach i koniach.

Straty pułku wynosiły ogółem 90 żołnierzy, w tym 44 zabitych i 46 rannych. Największe straty poniósł pod Krasnobrodem – 26 zabitych i 35 rannych.

Odtworzenie pułku w Polskich Siłach Zbrojnych

Odtworzenie pułku było konsekwencją powstania kolejnej wielkiej jednostki pancernej 2 Korpusu – 3 (14) Wielkopolskiej Brygady Pancernej. Z przekształcanego w pułk pancerny 15 Pułku Ułanów Poznańskich zdecydowano wydzielić kadry dla mającego go zastąpić nowego pułku rozpoznawczego 5 KDP.

5 stycznia 1945 pułk został odtworzony w Maglie we Włoszech jako 25 Pancerno-motorowy Pułk Ułanów Wielkopolskich wchodząc w skład 5 Kresowej Dywizji Piechoty, nie zdążył jednak wejść do walki. 5 maja 1947 został formalnie rozwiązany.

Skład pułku:

- dowództwo

- szwadron dowodzenia

- pluton moździerzy

- pluton armat przeciwpancernych na carrierach

- trzy szwadrony liniowe

- trzy plutony samochodów pancernych

- pluton strzelecki na na carrierach

Sprzęt

- samochodów pancernych staghound – 28

- lekkie samochody pancerne – 22

Stan osobowy:

- oficerów – 44

- ułanów pancernych- 808

 

Dowódcy pułku: 

płk Maciej Mielżyński (1920)

płk Erazm Stablewski (1920)

rtm. Witold Radecki-Mikulicz (1920-1921)

płk dypl. Roland Bogusz (1921-1922)

ppłk Aleksander Zelio (1922-1923)

płk dypl. Włodzimierz Tyszkiewicz (1923-1924)

płk Anatol Jasieński (1924-1925)

płk Spirydion Koiszewski (1925-1932)

płk dypl. Witold Dzierżykraj-Morawski (1932-1937)

płk Bohdan Stachlewski (1937-1939)

ppłk dypl. Wilhelm Lewicki (1945)

płk Edward Milewski (1945-1947)

Oficerowie pułku: 

 mjr Karol Anders (zastępca dowódcy)

 ppor. Jan Błasiński

 por. rez. Wiesław Antoni Lasocki

 ppor. Marian Śrutka – d-ca plutonu kolarzy (poległ 23 IX)

Podoficerowie pułku: 

 st. wachm. Jan Klimek

 st. wachm.Juljan Szulc   

 kpr Józef Szydłowski – d-ca sekcji ckm

 Obsada personalna we IX 1939 

dowódca – płk Bohdan Stachlewski (zamordowany przez Ukraińców)

zastępca dowódcy – ppłk Marian Korczak (zamordowany w Katyniu)

kwatermistrz – mjr Wincenty Cendro (zamordowany w Katyniu)

adiutant – rtm. Włodzimierz Pilinkiewicz (zamordowany przez Ukraińców)

1 szwadron – por. Tadeusz Gerlecki (poległ 23.IX pod Krasnobrodem)

2 szwadron – rtm. Henryk Leliwa-Roycewicz

3 szwadron – rtm. Zygmunt Orłowski

4 szwadron – rtm. Antoni Pieściuk

szwadron zapasowy - rtm.Witold Andrzejewski (zamordowany w Charkowie)

szwadron ckm – rtm. Wincenty Zawadzki (rozstrzelany przez Niemców za działalność konspiracyjną)

pluton przeciwpancerny – por. Hipolit Brzozowski

pluton kolarzy – ppor. Marian Szodka

pluton łączności – por. Marek Trzebiński

szwadron gospodarczy – rtm. Roch Szczebłowski